Pies boi się fajerwerków? Jak przygotować psa na Sylwestra i co zrobić, gdy ucieknie

Dla wielu psów sylwestrowa noc to najgorsze godziny w roku. Huk zaczyna się kilka dni przed 31 grudnia i potrafi wracać jeszcze długo po Nowym Roku. Część psów drży w kącie, część niszczy drzwi, a część w panice zrywa się ze smyczy i ucieka. Dobra wiadomość: większości problemów da się zapobiec, jeśli zaczniesz odpowiednio wcześnie. W tym poradniku zbieramy, jak przygotować psa na Sylwestra, co robić w samą noc i co zrobić, gdy pies mimo wszystko ucieknie.

Ten poradnik ma charakter ogólny i nie zastępuje porady lekarza weterynarii ani behawiorysty. Leki i ich dawki zawsze dobiera specjalista.

Dlaczego psy tak bardzo boją się fajerwerków

Pies słyszy znacznie lepiej niż człowiek: wyłapuje cichsze dźwięki i wyższe tony, których my nie słyszymy wcale. Fajerwerki łączą w sobie wszystko, czego psi mózg nie lubi: nagły, bardzo głośny huk, brak możliwości przewidzenia, skąd i kiedy przyjdzie następny, błyski na niebie i zapach prochu. Pies nie wie, że to zabawa. Dla niego to zagrożenie, przed którym nie da się uciec.

Ten sam mechanizm działa przy petardach, strzałach i burzy, dlatego mówi się ogólnie o lęku przed hałasem. Lęk przed hałasem nie mija sam z wiekiem. U wielu psów narasta z każdym kolejnym Sylwestrem, bo każda zła noc utrwala skojarzenie. Dlatego warto działać nawet wtedy, gdy w zeszłym roku pies „tylko trochę się trząsł”.

Jak rozpoznać, że pies boi się fajerwerków

Nie każdy pies okazuje strach w oczywisty sposób. Zwróć uwagę na:

• drżenie, ciężkie dyszenie mimo braku wysiłku, ślinienie się,
• chowanie się pod meble, do łazienki albo w najciemniejszy kąt,
• chodzenie w kółko, skomlenie, wycie albo szczekanie,
• przyklejanie się do opiekuna albo odwrotnie, unikanie kontaktu,
• niszczenie drzwi i framug, próby ucieczki z mieszkania,
• załatwianie się w domu i brak zainteresowania jedzeniem.

Jeśli Twój pies reaguje tak również na burze, strzały czy trzaskanie drzwiami, przygotowanie do Sylwestra pomoże mu także w tych sytuacjach.

Przygotowanie z wyprzedzeniem: od listopada

Kalendarz w skrócie:

• Początek listopada: zacznij oswajanie z nagraniami huku i urządź kryjówkę.
• Listopad, najpóźniej początek grudnia: wizyta u weterynarza, jeśli pies bardzo silnie reaguje na huk.
• Połowa grudnia: sprawdź chip w bazie, adresówkę i dopasowanie szelek, zrób aktualne zdjęcie psa.
• 31 grudnia: długi spacer przed zmrokiem, wcześniejszy posiłek, zamknięte okna i tło dźwiękowe.
• Pierwsze dni stycznia: spacery dalej na smyczy, uwaga na resztki fajerwerków.

Oswajanie z dźwiękiem

To najważniejszy punkt całego przygotowania. Kryjówka czy spokojny wieczór pomagają przetrwać jedną noc, a oswajanie zmniejsza sam strach, także na kolejne lata. Chodzi o to, żeby pies skojarzył huk z czymś dobrym, a nie o przyzwyczajanie go na siłę. Potrzeba na to kilku tygodni, dlatego najlepiej zacząć na początku listopada.

1. Znajdź nagranie. Wystarczy wpisać w YouTube „odgłosy fajerwerków” albo „petardy”. Wybierz dłuższe nagranie z różnymi rodzajami huku.
2. Zacznij bardzo cicho. Tak cicho, żeby pies ledwo nastawił uszy, ale dalej spokojnie jadł albo się bawił.
3. Łącz dźwięk z przyjemnością. Nagranie gra tylko wtedy, gdy dzieje się coś miłego: posiłek, zabawa, smakołyk. Gdy dźwięk cichnie, przyjemność też się kończy.
4. Krótko i regularnie. Kilka minut, jedna lub dwie sesje dziennie. Kończ, zanim pies się znudzi albo zmęczy.
5. Głośność zwiększaj powoli, o mały krok co kilka dni. Jeśli pies przestaje jeść, oblizuje się, ziewa, kładzie uszy po sobie albo odchodzi, wróć do poprzedniej, cichszej głośności.
6. Pod koniec użyj głośnika z basem. Prawdziwe fajerwerki mają niskie dudnienie, którego głośnik w telefonie nie oddaje. Ćwicz też w różnych pokojach, żeby pies nie kojarzył spokoju tylko z jednym miejscem.

Jeśli pies boi się nawet najcichszego nagrania, nie forsuj tego sam. Umów się z behawiorystą, który przygotuje plan dopasowany do Twojego psa.

Bezpieczna kryjówka

Przestraszony pies szuka miejsca, w którym poczuje się bezpiecznie. Jeśli przygotujesz je kilka tygodni wcześniej, w Sylwestra pobiegnie tam sam, zamiast miotać się po mieszkaniu albo drapać w drzwi. Kryjówka urządzona w ostatniej chwili będzie dla niego obca i niewiele pomoże.

• Wybierz miejsce, w którym huk słychać najsłabiej: pokój bez okien, łazienkę, korytarz albo kąt z dala od okien.
• Urządź je wygodnie. Połóż tam legowisko, koc, ulubioną zabawkę i coś, co pachnie Tobą. Jeśli pies lubi swój kojec lub transporter, przykryj go kocem, żeby powstała „nora”.
• Zachęcaj, ale nie zmuszaj. Przez kolejne tygodnie zostawiaj w kryjówce smakołyki, żeby pies sam zaczął do niej zaglądać.
• Drzwi zawsze zostają otwarte. Zamknięty pies w panice może zrobić sobie krzywdę.
• Po Sylwestrze nie likwiduj jej od razu, bo petardy słychać jeszcze przez kilka dni. Zostaw ją przynajmniej na tydzień, a jeśli pies chętnie z niej korzysta, może zostać na stałe jako jego spokojne miejsce, przyda się też przy burzy.

Wizyta u weterynarza

Jeśli w poprzednich latach pies bardzo silnie reagował na huk, porozmawiaj z weterynarzem już w listopadzie. Lekarz może zaproponować lek przeciwlękowy albo suplement i dobrać dawkę do psa. Pierwszą dawkę warto podać na próbę w zwykły, spokojny dzień, żeby zobaczyć, jak pies ją znosi. Nigdy nie podawaj psu leków przeznaczonych dla ludzi.

Części psów pomagają też dyfuzory z feromonami albo kamizelki uciskowe. Wyniki badań są mieszane, więc traktuj je jako dodatek do przygotowania, a nie jego zastępstwo.

Chip, adresówka i szelki

Przestraszone psy w Sylwestra często uciekają, dlatego zadbaj o to, żeby zgubionego psa dało się szybko oddać właścicielowi:

• Chip sam w sobie nic nie da, jeśli nie jest zarejestrowany w bazie. W Polsce nie ma jeszcze jednej bazy dla wszystkich psów (krajowy rejestr KROPiK ma ruszyć dopiero w 2028 roku), więc zapytaj weterynarza, który czipował psa, gdzie go zarejestrował. Najczęściej jest to Safe-Animal, gdzie możesz wyszukać psa po numerze chipa. Sprawdź, czy pies jest w bazie i czy numer telefonu jest aktualny.
• Adresówka z numerem telefonu na obroży. Znalazca zadzwoni od razu, bez szukania czytnika chipów.
• Dobrze dopasowane szelki na spacery w okresie sylwestrowym, najlepiej z dodatkowym paskiem pod brzuchem. Huk może Was zaskoczyć w trakcie spaceru, a przestraszony pies potrafi wysunąć się z luźnej obroży w sekundę.
• Aktualne zdjęcie psa w telefonie, wyraźne, pokazujące znaki szczególne. Przyda się, jeśli trzeba będzie zgłaszać zaginięcie.

Jak uspokoić psa w Sylwestra: plan na 31 grudnia

• Długi spacer w ciągu dnia. Zmęczony pies łatwiej się wycisza. Wybierz spokojne miejsce, na przykład wybieg dla psów w swojej okolicy, i zrób to przed zmrokiem.
• Zawsze na smyczy, nawet jeśli pies na co dzień chodzi luzem. Pierwsze petardy wybuchają często już po południu. Ostatnie wyjście wieczorem niech będzie krótkie, tylko na załatwienie się.
• Ogród to nie bezpieczne miejsce. Pies w panice przeskoczy płot albo przekopie się pod siatką. Wypuszczaj go tylko pod kontrolą, na smyczy.
• Pies z podwórka lub kojca na tę noc do środka. Na dworze nie ma się gdzie schować i łatwiej mu uciec. Domowe pomieszczenie, garaż albo inne zamknięte miejsce będzie dużo bezpieczniejsze.
• Nakarm psa wcześniej, kilka godzin przed zmrokiem. Wystraszony pies często nie chce jeść.
• Zamknij okna, opuść rolety, zasłoń zasłony. Mniej słychać i nie widać błysków.
• Włącz tło dźwiękowe: telewizor, radio albo spokojną muzykę, trochę głośniej niż zwykle. Zagłuszy część huku.
• Pilnuj drzwi. Uprzedź domowników i gości, że pies może próbować wybiec. Najbezpieczniej, gdy w czasie wizyt jest w innym pokoju albo na smyczy.
• Daj zajęcie: gryzak, matę do lizania albo zabawkę z jedzeniem. Lizanie i gryzienie pomaga psom się uspokoić. Nie zmuszaj jednak psa, jeśli nie chce.
• Zostań w domu i zachowaj spokój. Pies czyta Twoje zachowanie. Możesz go pocieszać, głaskać i być obok, jeśli tego szuka. Jeśli chce siedzieć w kryjówce, pozwól mu na to.

Nie zabieraj psa na sylwestrową imprezę ani na pokaz fajerwerków, nawet jeśli na co dzień jest odważny. Nie karz go też za skomlenie czy szczekanie. Kara tylko dokłada mu stresu.

Gdy pies już panikuje

Jeśli pies trzęsie się, dyszy albo próbuje uciekać mimo przygotowań, nie wyciągaj go z kryjówki i nie wychodź z nim na dwór. Usiądź obok, mów spokojnie, podgłośnij tło dźwiękowe i zaproponuj coś do lizania lub gryzienia. Jeśli pies nie reaguje na Ciebie, nie przestaje drżeć przez długi czas albo zrobił sobie krzywdę, skontaktuj się z weterynarzem, także z całodobową lecznicą.

Pies uciekł w Sylwestra. Co robić

Liczy się czas. Przestraszony pies biegnie przed siebie, a potem często chowa się w pierwszym zacisznym miejscu: w krzakach, pod samochodem, w piwnicy, na klatce schodowej. Nie czekaj do rana: pierwsze godziny są najważniejsze, a po Sylwestrze do schronisk trafia wyjątkowo dużo zagubionych psów. Działaj od razu:

1. Przeszukaj najbliższą okolicę, także miejsca, w których pies może się schować. Nie biegnij za nim i nie krzycz. Spokojnie wołaj, kucnij, zaproponuj smakołyk.
2. Zgłoś zaginięcie w bazie chipów, w której pies jest zarejestrowany, na przykład w Safe-Animal. Wtedy znalazca lub schronisko po odczytaniu chipa od razu dowie się, że ktoś go szuka.
3. Zadzwoń do schroniska, straży miejskiej i lecznic w okolicy. To tam w pierwszej kolejności trafiają znalezione psy. W naszej bazie znajdziesz 155 schronisk dla psów w całej Polsce z adresami i kontaktem.
4. Opublikuj zdjęcie w lokalnych grupach o zaginionych i znalezionych zwierzętach, z miejscem i godziną ucieczki.
5. Zostaw coś, co pachnie domem, w miejscu ucieczki lub przed wejściem do domu. Psy często wracają po własnych śladach.
6. Sprawdzaj schroniska codziennie przez kolejne dni, najlepiej osobiście. Opis przez telefon łatwo pomylić.

Jeśli to Ty znajdziesz przestraszonego psa, zabierz go do weterynarza lub schroniska, żeby odczytać chip. Właściciel prawdopodobnie właśnie go szuka.

Pies po Sylwestrze: na co uważać

• Smycz jeszcze przez kilka dni. Pojedyncze petardy wybuchają długo po Nowym Roku, a pies może być bardziej czujny niż zwykle.
• Uważaj na resztki fajerwerków. Na chodnikach i trawnikach leżą łuski, kartony i niewypały. Nie pozwól psu ich podjadać. Jeśli zjadł coś takiego, skontaktuj się z weterynarzem.
• Zapisz, co zadziałało. Kryjówka, muzyka, lek, obecność konkretnej osoby: notatka z tej nocy bardzo ułatwi przygotowanie za rok.

Pies a fajerwerki: najczęstsze pytania